Either/or và neither/nor: Hòa hợp động từ (agreement) dễ hiểu nhất + ví dụ và bài tập có đáp án

Nếu bạn đang học ngữ pháp tiếng Anh và từng “khựng lại” khi gặp Either/or và neither/nor, thì bạn không cô đơn đâu. Đây là một trong những chủ điểm khiến người học nhầm lẫn nhiều nhất, đặc biệt ở phần hòa hợp động từ (subject–verb agreement).

Vấn đề nằm ở chỗ: hoặc là bạn thấy câu có hai chủ ngữ và tự động nghĩ động từ phải chia số nhiều, hoặc là bạn thấy neither và tự động chia số ít. Nhưng thực tế, quy tắc của Either/or và neither/nor không hoạt động như “and”, mà có một cơ chế riêng – đơn giản, nhưng phải hiểu đúng.

Trong bài viết này, mình sẽ hướng dẫn bạn đầy đủ về Either/or và neither/nor, cách áp dụng chuẩn trong hòa hợp động từ, kèm theo ví dụ thực tế, mẹo tránh lỗi và bài tập có đáp án. Nếu bạn muốn viết đúng ngữ pháp trong IELTS/TOEIC hoặc giao tiếp hằng ngày, bài này sẽ cực kỳ hữu ích.

Either/or và neither/nor là gì? Vì sao liên quan đến hòa hợp động từ?

Trước khi bàn sâu về hòa hợp động từ, bạn cần nắm rõ bản chất của hai cấu trúc:

Either/or là gì?

Either/or có nghĩa là:
👉 hoặc cái này hoặc cái kia

Cấu trúc cơ bản:

Either + A + or + B + V

Ví dụ:

• Either my sister or my brother is coming.

• Either you or I am responsible.

Ở đây, câu có hai phần A và B, nhưng không phải “cộng lại”. Either/or chỉ chọn một trong hai.

Neither/nor là gì?

Neither/nor có nghĩa là:
👉 không cái này cũng không cái kia

Cấu trúc cơ bản:

Neither + A + nor + B + V

Ví dụ:

• Neither the manager nor the employees are available.

• Neither my mom nor my dad has called.

Vì sao Either/or và neither/nor khiến người học sai hòa hợp động từ?

Lý do chính:

1. Có hai chủ ngữ → dễ bị nhầm với cấu trúc “and”.

2. Neither khiến người học nghĩ “luôn số ít”.

3. Người học không biết quy tắc “chủ ngữ gần nhất”.

Và đây chính là điểm mấu chốt của Either/or và neither/nor trong hòa hợp động từ.

Quy tắc vàng: Either/or và neither/nor chia động từ theo chủ ngữ gần nhất (Proximity Rule)

Khi dùng Either/or và neither/nor, bạn áp dụng quy tắc:

✅ Động từ hòa hợp với danh từ/đại từ đứng gần nó nhất (thường là phần B).

Quy tắc này được gọi là Proximity Rule (quy tắc gần).

Ví dụ cực dễ hiểu

• Either the teacher or the students are responsible.
  → danh từ gần nhất là students (số nhiều) → dùng are

• Either the students or the teacher is responsible.
  → danh từ gần nhất là teacher (số ít) → dùng is

Áp dụng cho neither/nor cũng y hệt

• Neither the teacher nor the students are responsible.
  → danh từ gần nhất: students (plural) → are

• Neither the students nor the teacher is responsible.
  → danh từ gần nhất: teacher (singular) → is

Một câu chốt để nhớ nhanh

📌 Either/or và neither/nor = nhìn sang phải để chia động từ.

Đúng vậy, trong đa số trường hợp, bạn chỉ cần nhìn chủ ngữ cuối cùng.

Either/or: Hòa hợp động từ theo từng trường hợp 

Phần này cực quan trọng vì Either/or xuất hiện rất nhiều trong đề thi và văn viết.

Trường hợp 1: A và B đều số ít → động từ số ít

Ví dụ:

• Either my mom or my dad is coming.

• Either the manager or the assistant has the key.

• Either the dog or the cat was making noise.

Giải thích:

• mom (singular) + dad (singular) → singular verb

Trường hợp 2: A và B đều số nhiều → động từ số nhiều

Ví dụ:

• Either the students or the teachers are responsible.

• Either the employees or the managers have reported the issue.

• Either my friends or my cousins were at the party.

Trường hợp 3: Một số ít + một số nhiều → chia theo chủ ngữ gần nhất

Đây là trường hợp gây lú nhất trong Either/or và neither/nor.

Ví dụ 1: số ít đứng cuối → chia số ít

• Either the students or the teacher is late.

• Either my friends or my brother has the ticket.

• Either the engineers or the manager was informed.

Ví dụ 2: số nhiều đứng cuối → chia số nhiều

• Either the teacher or the students are late.

• Either my brother or my friends have the ticket.

• Either the manager or the engineers were informed.

Mẹo viết “đẹp” trong văn học thuật

Trong writing (IELTS Task 2, email, báo cáo…), người ta thường khuyên:

✅ Đặt danh từ số nhiều ở cuối để câu nghe tự nhiên hơn.

Ví dụ:

• Either the teacher or the students are responsible.
  (nghe tự nhiên hơn)

• Either the students or the teacher is responsible.
  (cũng đúng, nhưng đôi khi nghe hơi “lệch nhịp”)

Neither/nor: Hòa hợp động từ theo từng trường hợp 

Neither/nor hoạt động giống hệt either/or về mặt hòa hợp động từ, chỉ khác về nghĩa.

Trường hợp 1: A và B đều số ít → động từ số ít

Ví dụ:

• Neither my mom nor my dad is home.

• Neither the manager nor the assistant has replied.

• Neither John nor Mary was available.

Trường hợp 2: A và B đều số nhiều → động từ số nhiều

Ví dụ:

• Neither the teachers nor the students are satisfied.

• Neither the players nor the coaches were informed.

• Neither the engineers nor the designers have approved the plan.

Trường hợp 3: Một số ít + một số nhiều → chia theo chủ ngữ gần nhất

Nếu số ít đứng cuối → động từ số ít

• Neither the students nor the teacher is ready.

• Neither the employees nor the manager has signed the contract.

Nếu số nhiều đứng cuối → động từ số nhiều

• Neither the teacher nor the students are ready.

• Neither the manager nor the employees have signed the contract.

Lỗi sai phổ biến nhất

❌ Sai: Neither the teacher nor the students is ready.
✅ Đúng: Neither the teacher nor the students are ready.

Vì danh từ gần nhất là students (plural).

Either/or và neither/nor với “I” và “you”

Đây là phần khiến người học mất điểm trong các bài grammar.

Khi có “I” trong Either/or

• Either you or I am responsible.

• Either the manager or I am going to present.

• Either they or I am mistaken.

Lưu ý:

• Khi “I” đứng gần động từ → dùng am (không dùng are).

Khi có “you” trong Either/or

• Either I or you are responsible.

• Either my brother or you are going to drive.

Vì “you” luôn đi với “are”.

Với neither/nor cũng y hệt

• Neither you nor I am ready.

• Neither I nor you are ready.

Mẹo tránh lỗi cực hay

Trong thực tế, người bản xứ thường viết lại câu để tránh “you or I am”.

Ví dụ:

• Either you or I am responsible.
  → có thể viết lại:

• One of us is responsible.

Nhưng trong bài thi, bạn vẫn nên nắm rõ quy tắc chuẩn.

Either/or và neither/nor trong các thì phổ biến

Một sai lầm khác: người học hiểu quy tắc “gần nhất”, nhưng lại không biết áp dụng khi đổi thì.

Ở phần này, mình sẽ đi theo nhóm động từ.

Động từ “to be” (is/are, was/were)

• Either my mom or my dad is coming.

• Either the teachers or the students are waiting.

Quá khứ:

• Neither the manager nor the assistant was present.

• Neither the teachers nor the students were present.

Hiện tại đơn (V-s/es vs V)

• Either my brother or my sisters work here.

• Either my sisters or my brother works here.

Hiện tại tiếp diễn (is/are + V-ing)

• Either the teacher or the students are studying.

• Neither the students nor the teacher is studying.

Hiện tại hoàn thành (has/have + V3)

• Either the manager or the employees have approved the plan.

• Either the employees or the manager has approved the plan.

Những trường hợp đặc biệt dễ nhầm trong Either/or và neither/nor 

Đây là phần giúp bài của bạn “ăn điểm” vì nó xử lý những case khó.

Danh từ tập hợp (team, staff, family…)

Các từ như:

• team

• staff

• family

• group

Trong tiếng Anh Mỹ, thường coi là số ít.

Ví dụ:

• Either the staff or the manager is responsible.

Nhưng nếu bạn đặt plural ở cuối:

• Either the manager or the staff are…
  Câu này thường bị xem là “kỳ” vì staff là collective noun.

➡️ Mẹo: hãy viết lại câu:

• The manager or the staff members are responsible.

Danh từ không đếm được (information, equipment, furniture)

Ví dụ:

• Either the information or the report is incorrect.

• Neither the equipment nor the machine was working.

Các danh từ không đếm được luôn chia như số ít.

Cụm giới từ chen giữa (along with, together with, as well as…)

Ví dụ:

• Either the manager, along with his assistants, is attending.

• Neither the teacher, together with her students, was ready.

Giải thích:

• cụm “along with…” chỉ là phần bổ sung, không phải chủ ngữ chính.

Either of / Neither of

Đây là dạng siêu hay xuất hiện trong bài thi.

Either of + plural noun → thường chia số ít

• Either of the options is acceptable.

• Either of these answers is correct.

Neither of + plural noun → thường chia số ít

• Neither of the answers is correct.

• Neither of the students has arrived.

Tuy nhiên, trong văn nói thân mật, người ta đôi khi dùng số nhiều:

• Neither of the students have arrived.
  Nhưng trong bài thi, nên dùng số ít để an toàn.

Tổng hợp quy tắc Either/or và neither/nor trong hòa hợp động từ 

Nếu bạn chỉ muốn nhớ nhanh, đây là phần “tóm tắt chuẩn”.

Quy tắc chính

• Either/or và neither/nor → động từ chia theo danh từ gần nhất.

Công thức nhớ

• Either A or B + V (chia theo B)

• Neither A nor B + V (chia theo B)

Trường hợp đặc biệt

• Nếu B là “I” → dùng am

• Either of / neither of → thường dùng số ít

Ví dụ tổng hợp 

Either/or

1. Either my sister or my brother is coming.

2. Either the students or the teacher is absent.

3. Either the teacher or the students are absent.

4. Either you or I am responsible.

5. Either I or you are responsible.

Neither/nor

1. Neither my mom nor my dad is home.

2. Neither the teachers nor the students are satisfied.

3. Neither the students nor the teacher is ready.

4. Neither the teacher nor the students are ready.

5. Neither you nor I am ready.

Bài tập thực hành Either/or và neither/nor 

Phần này giúp bạn biến lý thuyết thành phản xạ.

Bài tập 1: Điền is/are

1. Either the teacher or the students ___ responsible.

2. Either the students or the teacher ___ responsible.

3. Neither the manager nor the assistants ___ available.

4. Neither the assistants nor the manager ___ available.

5. Either my mom or my dad ___ calling.

6. Neither my friends nor my brother ___ coming.

7. Either you or I ___ wrong.

8. Neither you nor I ___ late.

9. Either the books or the notebook ___ missing.

10. Neither the notebook nor the books ___ missing.

Bài tập 2: Điền has/have

1. Either the manager or the employees ___ approved the plan.

2. Either the employees or the manager ___ approved the plan.

3. Neither my brother nor my sisters ___ finished.

4. Neither my sisters nor my brother ___ finished.

5. Either you or I ___ made a mistake.

6. Neither the teacher nor the students ___ submitted the assignment.

Bài tập 3: Sửa lỗi sai

1. Neither the teacher nor the students is ready.

2. Either the students or the teacher are responsible.

3. Either you or I are going to present.

4. Neither my parents nor my sister have arrived.

5. Either the manager or the assistants has replied.

6. Neither of the answers are correct.

Đáp án + giải thích

Bài tập 1

1. are (students gần nhất – plural)

2. is (teacher gần nhất – singular)

3. are (assistants gần nhất – plural)

4. is (manager gần nhất – singular)

5. is (dad – singular)

6. is (brother – singular)

7. am (I – dùng am)

8. am (I – dùng am)

9. is (notebook – singular)

10. are (books – plural)

Bài tập 2

1. have (employees – plural)

2. has (manager – singular)

3. have (sisters – plural)

4. has (brother – singular)

5. have (I gần nhất nhưng “I have”)

6. have (students – plural)

Bài tập 3

1. Sai → are

2. Sai → is

3. Sai → am

4. Sai → has

5. Sai → have

6. Sai → is (Neither of thường chia số ít)

Bài tập 4: Chọn đáp án đúng (Multiple Choice)

Chọn đáp án đúng nhất (A/B/C) cho mỗi câu.

1. Either my brother or my parents ___ going to pick me up.
   A. is
   B. are
   C. am

2. Neither the manager nor the employees ___ the new policy.
   A. understands
   B. understand
   C. understanding

3. Either the keys or the wallet ___ on the table.
   A. is
   B. are
   C. were

4. Neither the teachers nor the principal ___ satisfied with the results.
   A. is
   B. are
   C. am

5. Either you or I ___ to blame for the mistake.
   A. is
   B. am
   C. are

6. Neither my friends nor my cousin ___ arrived yet.
   A. have
   B. has
   C. are

7. Either the students or the coach ___ going to explain the rules.
   A. is
   B. are
   C. were

8. Neither the laptop nor the phones ___ working properly.
   A. is
   B. are
   C. am

9. Either the report or the documents ___ missing.
   A. is
   B. are
   C. was

10. Neither the assistants nor the director ___ signed the agreement.
    A. have
    B. has
    C. are

 Đáp án

1. B. are (parents gần nhất – plural)

2. B. understand (employees gần nhất – plural)

3. A. is (wallet gần nhất – singular)

4. A. is (principal gần nhất – singular)

5. B. am (I gần nhất → am)

6. B. has (cousin gần nhất – singular)

7. A. is (coach gần nhất – singular)

8. B. are (phones gần nhất – plural)

9. B. are (documents gần nhất – plural)

10. B. has (director gần nhất – singular)

Bài tập 5: Viết lại câu (Rewriting) – giữ nghĩa, sửa đúng hòa hợp động từ

1. The teacher is responsible. The students are responsible too. (Either/or)
   → _______________________________________

2. The manager isn’t available. The assistants aren’t available either. (Neither/nor)
   → _______________________________________

3. My sister will call you. My parents will call you. (Either/or)
   → _______________________________________

4. John didn’t finish the task. Mary didn’t finish the task. (Neither/nor)
   → _______________________________________

5. You are wrong. I am wrong. (Either/or)
   → _______________________________________

6. The documents are missing. The report is missing. (Either/or)
   → _______________________________________

7. The coach wasn’t informed. The players weren’t informed. (Neither/nor)
   → _______________________________________

8. The laptop doesn’t work. The printer doesn’t work. (Neither/nor)
   → _______________________________________

Đáp án  

1. Either the teacher or the students are responsible.
   → students gần nhất (plural) → are

2. Neither the manager nor the assistants are available.
   → assistants gần nhất (plural) → are

3. Either my sister or my parents are going to call you.
   → parents gần nhất (plural) → are

4. Neither John nor Mary has finished the task.
   → Mary gần nhất (singular) → has

5. Either you or I am wrong.
   → I gần nhất → am

6. Either the report or the documents are missing.
   → documents gần nhất (plural) → are

7. Neither the coach nor the players were informed.
   → players gần nhất (plural) → were

8. Neither the laptop nor the printer works.
   → printer gần nhất (singular) → works

FAQ – Câu hỏi thường gặp về Either/or và neither/nor trong hòa hợp động từ

1) Either/or có luôn chia theo danh từ cuối không?

Trong đa số trường hợp: có. Đây là quy tắc chuẩn nhất.

2) Neither/nor có phải luôn chia số ít không?

Không. Neither/nor chia theo chủ ngữ gần nhất, có thể là số nhiều.

3) “Neither of” chia số ít hay số nhiều?

Trong văn viết chuẩn và bài thi: thường chia số ít.

4) Either/or và neither/nor có dùng được trong IELTS Writing không?

Có. Nhưng nên dùng vừa đủ, tránh lạm dụng.

5) Khi có I và you thì chia thế nào?

• “I” → am / have

• “you” → are / have
  Và vẫn theo quy tắc chủ ngữ gần nhất.

Kết luận: Cách dùng Either/or và neither/nor trong hòa hợp động từ để không bao giờ sai nữa

Tóm lại, nếu bạn muốn làm chủ Either/or và neither/nor, thì chỉ cần nhớ đúng 1 điều quan trọng nhất:

✅ Either/or và neither/nor chia động từ theo chủ ngữ đứng gần động từ nhất.

Đây chính là “mấu chốt vàng” giúp bạn xử lý nhanh toàn bộ bài tập liên quan đến hòa hợp động từ. Khi luyện đủ ví dụ, bạn sẽ thấy cấu trúc này thực ra cực kỳ logic, không hề khó như cảm giác ban đầu.

Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu sâu về Either/or và neither/nor, nắm chắc quy tắc hòa hợp động từ, và có thêm bài tập để tự luyện. Nếu bạn đang học tiếng Anh nghiêm túc, hãy lưu bài này lại để mỗi lần gặp Either/or và neither/nor là xử lý gọn trong 3 giây.