Tổng hợp những sai lầm thường gặp khi thi THPT môn tiếng Anh và cách tránh để tăng điểm nhanh. Xem ngay checklist trước khi vào phòng thi!

Những sai lầm thường gặp khi làm bài thi tiếng Anh THPT và cách tránh để không mất điểm oan

Giới thiệu

Bài thi tiếng Anh THPT là một trong những môn khiến học sinh “tụt mood” nhanh nhất trong phòng thi. Có bạn học rất chăm, làm đề rất nhiều, nhưng vào thi thật vẫn mất điểm đều đều. Lý do không hẳn vì bạn yếu kiến thức, mà thường là do chiến thuật làm bài, tâm lý phòng thi và một loạt những sai lầm thường gặp mà ai cũng từng mắc.

Điều đáng tiếc là các lỗi này thường “mất điểm oan” — nghĩa là bạn hoàn toàn có thể tránh được nếu biết trước. Trong bài viết này, mình sẽ tổng hợp 19 sai lầm phổ biến nhất khi thi THPT môn tiếng Anh, kèm cách xử lý cực cụ thể để bạn áp dụng ngay. Cuối bài còn có checklist 10 phút trước khi nộp bài để cứu điểm trong tình huống căng thẳng.

Tổng quan đề thi tiếng Anh THPT: Vì sao dễ sai dù học nhiều?

Trước khi đi vào từng lỗi, bạn cần hiểu vì sao đề thi tiếng Anh THPT lại là “mảnh đất màu mỡ” cho những sai lầm thường gặp.

Đề thi trắc nghiệm tạo ra bẫy rất tinh vi

Khác với tự luận, trắc nghiệm tiếng Anh có một đặc điểm: đáp án sai không hề sai lộ liễu. Nhiều lựa chọn trông rất “đúng đúng”, khiến bạn dễ chọn theo cảm giác.

Ví dụ:

• Đáp án A đúng ngữ pháp nhưng sai nghĩa

• Đáp án B đúng nghĩa nhưng sai collocation

• Đáp án C đúng 70% nhưng bị “bẫy” về giới từ

• Đáp án D đúng 100% nhưng bạn bỏ qua vì nghĩ “đề không đơn giản vậy đâu”

Thời gian thi khiến bạn sai vì vội

Thi THPT môn tiếng Anh thường có khá nhiều câu. Khi bị áp lực thời gian, bạn sẽ:

• đọc lướt

• suy luận thiếu căn cứ

• tô đáp án nhầm dòng

• “kẹt” ở 1 câu khó quá lâu

Đề thi đánh mạnh vào thói quen dịch từng từ

Rất nhiều bạn làm bài tiếng Anh theo kiểu:

“dịch từng chữ ra tiếng Việt → đoán nghĩa → chọn đáp án”

Nhưng đề thi THPT lại thích:

• paraphrase

• từ đồng nghĩa

• đổi cấu trúc

• bẫy liên từ, mệnh đề, cụm giới từ

Nên nếu bạn làm theo kiểu “dịch word-by-word”, khả năng sai rất cao.

Nhóm sai lầm về chiến thuật làm bài

Đây là nhóm “phá điểm” nặng nhất, kể cả với học sinh khá giỏi. Nhiều bạn học tiếng Anh tốt nhưng vẫn mất 1–2 điểm chỉ vì chiến thuật.

Sai lầm 1: Làm đề theo thứ tự từ câu 1 đến hết

Đây là sai lầm phổ biến nhất khi thi THPT môn tiếng Anh.

Biểu hiện thường gặp

• Bạn làm từ đầu đến cuối

• Đến phần đọc hiểu thì quá mệt

• Đến cuối thì thiếu thời gian, khoanh bừa

Vì sao nguy hiểm?

Vì đề tiếng Anh thường “tăng độ khó dần”. Nếu bạn làm theo thứ tự, bạn sẽ dồn toàn bộ năng lượng cho phần giữa và cuối, nơi khó nhất.

Cách tránh (chiến thuật chuẩn)

Chia đề thành 3 nhóm:

Nhóm 1 – Ăn điểm nhanh (làm trước):

• phát âm, trọng âm

• câu ngữ pháp cơ bản

• giao tiếp

• tìm lỗi sai (nếu dễ)

Nhóm 2 – Trung bình (làm sau):

• điền từ / cụm từ

• cấu trúc câu nâng nhẹ

• liên kết câu

Nhóm 3 – Tốn thời gian (làm cuối):

• đọc hiểu

• điền câu vào đoạn văn

• câu suy luận

Chỉ cần đổi thứ tự như vậy, điểm tiếng Anh của bạn thường tăng ngay 0.5–1 điểm.

Sai lầm 2: Dành quá nhiều thời gian cho 1 câu khó

Trong bài thi tiếng Anh THPT, có những câu bạn sẽ không chắc 100%. Nhưng nếu bạn “cố” quá lâu, bạn sẽ mất thời gian của 3–4 câu dễ khác.

Dấu hiệu bạn đang mắc lỗi này

• 2 phút vẫn chưa chọn được đáp án

• đọc đi đọc lại 4 lựa chọn

• bắt đầu hoang mang và tự nghi ngờ

Cách tránh

Áp dụng quy tắc 45 giây:

• Nếu 45 giây chưa ra → đánh dấu → bỏ qua

• Quay lại sau khi làm xong phần dễ

Mẹo: trong phòng thi, đừng để 1 câu tiếng Anh kéo tâm lý cả bài.

Sai lầm 3: Không phân bổ thời gian theo từng dạng bài

Nhiều bạn làm bài tiếng Anh kiểu “tới đâu hay tới đó”. Nhưng thi THPT là cuộc chơi thời gian.

Gợi ý phân bổ thời gian hợp lý

• 10–15 phút đầu: câu dễ (ăn điểm nhanh)

• 20 phút giữa: câu trung bình

• 15 phút tiếp theo: đọc hiểu

• 5–7 phút cuối: rà lại + tô đáp án

Nếu bạn không có kế hoạch, rất dễ rơi vào tình huống:

• 10 phút cuối còn 15 câu reading

• vừa làm vừa run

• sai hàng loạt

Sai lầm 4: Không đọc kỹ yêu cầu – dính bẫy NOT/EXCEPT

Trong đề tiếng Anh THPT, những từ như:

• NOT

• EXCEPT

• LEAST

• FALSE

• INCORRECT

là “kẻ giết điểm” âm thầm.

Ví dụ tình huống:
Bạn đọc nhanh và nghĩ câu hỏi hỏi đáp án đúng, nhưng thực tế hỏi “đáp án sai”.

Cách tránh:

• Luôn gạch chân từ khóa trong câu hỏi

• Nếu có NOT/EXCEPT → khoanh tròn bằng bút chì ngay

Sai lầm 5: Không kiểm tra phiếu trả lời trắc nghiệm

Bạn có thể làm tiếng Anh rất đúng… nhưng tô lệch 1 dòng là “toang”.

Những lỗi cực phổ biến:

• tô nhầm dòng do lật trang

• bỏ trống 1 câu nhưng không biết

• tô sai mã đề, SBD

Cách tránh:

• Sau mỗi 5 câu, dừng 5 giây để kiểm tra tô đúng dòng

• Chừa 3–5 phút cuối chỉ để rà phiếu trả lời

Sai lầm 6: Đọc câu hỏi quá nhanh và chọn theo “linh cảm”

Trong tiếng Anh, linh cảm thường phản bội bạn, nhất là khi bạn đang căng thẳng.

Cách tránh:

• Với câu ngữ pháp: bắt buộc có lý do (thì, cấu trúc, giới từ…)

• Với từ vựng: bắt buộc dựa vào collocation hoặc ngữ cảnh

Nếu bạn không giải thích được vì sao chọn đáp án, khả năng cao là bạn đang đoán.

Nhóm sai lầm về ngữ pháp (cực phổ biến trong thi THPT)

Ngữ pháp tiếng Anh THPT thường không quá khó, nhưng rất dễ sai vì:

• nhầm dấu hiệu

• bỏ qua cấu trúc

• không đọc kỹ vị trí từ trong câu

Sai lầm 7: Nhầm thì (tenses) và dấu hiệu nhận biết

Dù học tiếng Anh lâu, rất nhiều bạn vẫn nhầm các thì cơ bản trong bài thi THPT.

Những bẫy hay gặp:

• since/for → hiện tại hoàn thành

• by the time → quá khứ hoàn thành

• already/yet/just → perfect

• when + past simple → past continuous

Cách tránh:
Bạn không cần học lại tất cả, chỉ cần thuộc “bộ dấu hiệu” hay ra thi THPT.

Mẹo nhanh:

• Nếu câu có “since” mà bạn chọn thì quá khứ đơn → 90% sai.

• Nếu câu có “by the time” mà bạn không dùng perfect → dễ sai.

Sai lầm 8: Sai hòa hợp chủ ngữ – động từ (S-V agreement)

Đây là lỗi khiến học sinh mất điểm đều, vì trong tiếng Anh THPT, bẫy S-V cực nhiều.

Bẫy kinh điển:

• along with / together with / as well as

• in addition to

• accompanied by

Ví dụ:

The teacher, along with his students, ___ going to the museum.

Nhiều bạn nhìn thấy “students” và chọn “are”. Sai.

Cách tránh:

• Chủ ngữ chính là “The teacher” → số ít → “is”

Sai lầm 9: Nhầm each/every, neither/nor

Trong đề thi tiếng Anh THPT, các từ như:

• each

• every

• either

• neither

đều có thể tạo bẫy số ít.

Ví dụ:

Each of the students ___ a laptop.

Đáp án đúng thường là “has”.

Cách tránh:

• Nhớ công thức: each/every + N (số ít) → V(s/es)

Sai lầm 10: Không nhận ra loại từ (danh – động – tính – trạng)

Đây là dạng “điểm dễ” trong tiếng Anh, nhưng lại là sai lầm thường gặp vì bạn làm quá nhanh.

Cách tránh bằng vị trí:

• Trước danh từ → tính từ

• Sau động từ to be → tính từ

• Trước động từ thường → trạng từ

• Sau “to” → động từ nguyên mẫu

Ví dụ:

She speaks English very ___.

Đáp án phải là trạng từ: fluently.

Sai lầm 11: Nhầm cấu trúc song song (parallel structure)

Thi THPT môn tiếng Anh rất hay ra dạng:

• not only … but also …

• either … or …

• neither … nor …

Sai lầm phổ biến:
Hai vế không cùng dạng.

Ví dụ:

She likes reading books and to watch movies.

Câu này sai vì reading và to watch không song song.

Cách tránh:

• Đảm bảo hai vế giống dạng: V-ing/V-ing hoặc to V/to V

Sai lầm 12: Sai mệnh đề quan hệ và rút gọn

Trong tiếng Anh THPT, bạn hay gặp:

• who/which/that

• where/when

• rút gọn V-ing hoặc V3

Cách tránh nhanh:

• Nếu mệnh đề thiếu động từ → dùng V-ing/V3

• Nếu mệnh đề đủ S + V → dùng who/which/that

Ví dụ:

The man ___ is standing there is my uncle.
→ who/that

The man ___ there is my uncle.
→ standing

Sai lầm 13: Dính bẫy đảo ngữ

Đảo ngữ thường khiến học sinh “đứng hình”, vì nhìn lạ.

Cấu trúc hay gặp:

• Not until…

• Hardly… when…

• No sooner… than…

• Only after…

• Seldom/Rarely…

Cách tránh:
Bạn không cần viết lại câu, chỉ cần nhận diện:

• đảo ngữ → trợ động từ đứng trước chủ ngữ

Ví dụ:

Hardly had I arrived when it started raining.

Nhóm sai lầm về từ vựng (mất điểm vì… dịch quá sát)

Từ vựng trong tiếng Anh THPT không chỉ là “biết nghĩa”, mà là:

• dùng đúng ngữ cảnh

• đúng collocation

• đúng sắc thái

Sai lầm 14: Chọn từ theo kiểu dịch từng chữ

Ví dụ:

She made a big ___ in her exam.

Nhiều bạn chọn “mistake” vì thấy hợp nghĩa. Nhưng đề có thể bẫy bằng collocation:

• make a mistake (đúng)

• do a mistake (sai)

• commit a mistake (ít dùng)

Cách tránh:

• Học collocation theo cụm

• Khi làm bài tiếng Anh, đừng dịch từng chữ

Sai lầm 15: Nhầm các cặp từ dễ gây nhiễu

Đây là “bẫy cổ điển” trong thi THPT.

Một số cặp hay gặp:

• affect vs effect

• economic vs economical

• ensure vs assure

• lend vs borrow

• job vs work

• historic vs historical

Cách tránh:

• Tạo checklist 30 cặp từ hay nhầm

• Mỗi ngày ôn 5 cặp, cực hiệu quả trước thi

Sai lầm 16: Không học phrasal verbs và idioms cơ bản

Bạn không cần học quá nhiều idioms, nhưng phrasal verbs thì có.

Ví dụ:

• give up

• look after

• turn down

• put off

• carry out

Cách tránh:

• Học theo chủ đề (education, environment, technology)

• Học trong câu mẫu, không học rời rạc

Nhóm sai lầm khi làm Reading (đọc hiểu) – nơi rớt điểm hàng loạt

Reading là phần “nuốt thời gian” nhất trong bài thi tiếng Anh THPT. Và cũng là nơi nhiều bạn mắc những sai lầm thường gặp nhất.

Sai lầm 17: Đọc từ đầu đến cuối đoạn văn rồi mới làm câu hỏi

Đây là chiến thuật sai với thi THPT.

Vì sao sai?

• Bạn sẽ đọc rất lâu

• Đọc xong quên luôn thông tin

• Vẫn phải đọc lại khi làm câu hỏi

Cách tránh (chiến thuật chuẩn):

1. Đọc câu hỏi trước

2. Gạch keyword trong câu hỏi

3. Scan đoạn văn tìm vị trí liên quan

4. Đọc kỹ 2–3 câu quanh vị trí đó

5. Chọn đáp án

Chiến thuật này giúp bạn tiết kiệm thời gian cực lớn khi làm tiếng Anh.

Sai lầm 18: Không nhận ra paraphrase

Đề tiếng Anh THPT cực hay dùng paraphrase.

Ví dụ:

• increase = rise = go up

• reduce = decrease = cut down

• important = essential = vital

Nếu bạn chỉ tìm từ giống y chang trong bài, bạn sẽ không thấy.

Cách tránh:

• Luyện kỹ năng nhận diện synonyms

• Luyện đổi cấu trúc: chủ động ↔ bị động

Sai lầm 19: Sai câu hỏi Main idea / Title vì chọn đáp án quá chi tiết

Câu hỏi về ý chính thường đánh lừa bạn bằng các đáp án:

• đúng nhưng chỉ nói về 1 đoạn

• đúng nhưng quá nhỏ

• đúng nhưng là ví dụ

Cách tránh:

• Đọc topic sentence của mỗi đoạn (câu đầu)

• Chọn đáp án bao quát nhất, không quá chi tiết

Sai lầm 20: Sai câu inference (suy luận) vì chọn đáp án “cực đoan”

Trong tiếng Anh, inference thường không có đáp án kiểu:

• always

• never

• completely

• all

Vì văn bản hiếm khi khẳng định tuyệt đối.

Cách tránh:

• Loại đáp án cực đoan

• Ưu tiên đáp án trung tính, hợp lý

Nhóm sai lầm tâm lý phòng thi (đơn giản nhưng phá điểm)

Nhiều bạn học tiếng Anh tốt nhưng khi thi THPT lại mất bình tĩnh.

Hoảng khi gặp 5 câu đầu khó

Bạn cần nhớ: đề thi tiếng Anh THPT luôn có câu khó để phân loại.

Cách tránh:

• Nếu gặp câu khó đầu đề: bỏ qua ngay, làm câu khác

• Đừng để 1 câu làm bạn “gãy” tâm lý

Đổi đáp án phút cuối theo cảm tính

Đây là lỗi khiến bạn mất điểm nhiều nhất vào phút chót.

Cách tránh:

• Chỉ đổi đáp án nếu bạn tìm được quy tắc rõ ràng

• Nếu chỉ đổi vì “linh cảm” → giữ đáp án cũ

Checklist 10 phút trước khi nộp bài tiếng Anh THPT

Nếu bạn chỉ nhớ 1 phần trong bài viết này, hãy nhớ checklist này.

Checklist nhanh:

• Kiểm tra mã đề

• Kiểm tra số báo danh

• Kiểm tra tô đúng dòng (đặc biệt 10 câu cuối)

• Không bỏ trống câu nào

• Câu không chắc: dùng loại trừ thay vì đoán bừa

• Rà lại các câu có NOT/EXCEPT

• Rà lại phần reading: đáp án có cực đoan không?

Chỉ cần làm checklist này, bạn đã tránh được 60% những sai lầm thường gặp khi thi THPT môn tiếng Anh.

Cách luyện để tránh sai lầm nhanh nhất trong 7–14 ngày trước thi THPT

Bạn không cần “cày” 20 đề/ngày. Muốn tăng điểm tiếng Anh nhanh, bạn cần luyện đúng.

Luyện theo dạng – không luyện lan man

Mỗi ngày chọn 1 dạng:

• Ngày 1: thì + S-V agreement

• Ngày 2: loại từ + cấu trúc song song

• Ngày 3: mệnh đề quan hệ

• Ngày 4: reading main idea

• Ngày 5: inference + paraphrase

Làm sổ lỗi sai 

Mỗi khi sai, ghi lại:

• câu sai thuộc dạng nào

• vì sao sai

• mẹo tránh sai lần sau

Đây là cách học tiếng Anh “ăn điểm” nhanh nhất.

Mỗi tuần 2 đề full-time như thi thật

• bấm giờ

• làm như phòng thi

• chấm điểm

• thống kê dạng sai nhiều nhất

Những sai lầm thường gặp khi thi THPT môn tiếng Anh: Tổng kết nhanh

Để bạn dễ nhớ, mình tổng hợp lại:

Nhóm chiến thuật

• làm theo thứ tự → thiếu thời gian

• kẹt câu khó quá lâu

• không phân bổ thời gian

• không đọc kỹ NOT/EXCEPT

• tô lệch đáp án

Nhóm ngữ pháp

• nhầm thì

• sai S-V agreement

• nhầm loại từ

• sai song song

• sai mệnh đề quan hệ

• bẫy đảo ngữ

Nhóm từ vựng

• dịch từng chữ

• nhầm confusing words

• thiếu phrasal verbs

Nhóm reading

• đọc từ đầu đến cuối

• không nhận paraphrase

• sai main idea

• sai inference

Kết luận

Thi THPT môn tiếng Anh không chỉ là cuộc chiến kiến thức, mà còn là cuộc chiến về chiến thuật và khả năng tránh bẫy. Chỉ cần bạn nhận diện đúng những sai lầm thường gặp, luyện cách xử lý theo từng dạng, và áp dụng checklist trước khi nộp bài, điểm tiếng Anh của bạn hoàn toàn có thể tăng nhanh trong thời gian ngắn.

Xem thêm:

Những lỗi sai điển hình cần tránh trong bài thi THPT Quốc gia

Cách sử dụng flashcards để học từ vựng tiếng Anh hiệu quả